Dun ve bugunun buyuk haberi Google ve Cin Hukumeti arasindaki buyuk kavga. Turk medyasinda cok fazla yer almayan konuyu ozetlemek istiyorum:

Google, dun bir aciklama yaparak imali yollardan Cin Hukumetinin basta Gmail olmak uzere bazi servislere siber saldirilarda bulundugunu soyledi. Ornegin bazi insan haklari aktivistlerinin Gmail hesaplarina saldirilar yapilarak, bir suredir bazi eposta hesaplarinin bu sekilde izlendigi tespit edilmis.

Buna karsilik Google yaptigi aciklamada, Cin pazarina girdiginden beri Cin Hukumetinin istegi sekilde Google arama sonuclarini sansurleme anlasmasindan vazgececegini soyledi. Bugune kadar Cin'deki arama sonuclarinda Cin'i kucuk dusurecek, karsit goruste icerikler sansurleniyordu. Dunden itibaren bu sansur tamamen kalkti.

Google kararinda daha da ileri giderek, gerekirse Cin pazarindan cikabilecegini dahi soyluyor. Google'in Cin arama motoru pazarinda %14'luk bir payi buluyor. Kitlelere vuruldugunda bu rakam cogu Avrupa ulkesinden daha buyuk. Dun yapilan aciklama ile tahmin edildigi gibi Google hisselerinde bir dusus yasandi. Cin arama motoru pazarinin buyuk bolumunu elinde bulunduran Baidu'nun hisselerinde ise %5'lik bir artis yasandi.

Google'in insan haklari ugruna gercekten buyuk bir pastadan vazgecebilecek olmasi gercekten dusundurucu. Ozellikle Amerikan politikasindan isimlerin konuyla ilgili yorumlar yapmasi, Cin'de insanlarin artik sansurlerden bikkinliklarini dile getirme cabalari konunun daha da buyuk bir kitleye yayilacagi ihtimalini artiriyor dusuncesindeyim.

Bildiginiz uzere Google, OpenDNS gibi herkese acik DNS'lerini acikladi. Eger hala haberiniz yoksa veya kullanmiyorsaniz buradan detayli bilgiyi alabilirsiniz. IP'ler: 8.8.8.8 ve 8.8.4.4

Ancak konu bu hizmetleri degil, neden bu hizmeti verdigi. Kaos teorileri cok ortada, cogunluk da gozleri kisisel bilgilerimizde diyor.

Sahsen ben bu paranoyadan cok, yillarin Kottke'sine katiliyorum. Kottke diyor ki, Google bu DNS ile webi daha hizli yapmaya calisiyor. Zaten Google'in da DNS hizmetini duyururken soyledigi bu: Make the web faster.

Eger bundan bir onceki SiberKultur yazisini okuduysaniz goreceksiniz, Google sadece 0.5 saniye yuzunden %20'ye varan trafik ve gelir kaybina ugrayabiliyor.

Kullanici deneyimi acisindan en yuksek onem sirasinda olan bir sey varsa o da hiz. Kullaniciniza ne kadar hizli bir deneyim saglayabilirseniz, o kadar onde olacaksinizdir. Google bunu biliyor ve pazari kizistiran Bing'e guzel bir cevap veriyor bu adimiyla.

Google DNS size yavas mi geliyor? Biraz daha bekleyin derim.

Ek: Konuyla ilgili FriendFeed tartismasi

2006'da Google VP'si Marissa Mayer katildigi Web 2.0 konferansinda Google'da yaptiklari bir kullanici testinden bahsediyor.

Ekip, oncelikle Google'da arama yapan kullanicilara bir sayfada kac adet arama sonucu gormek istediklerini soruyor. Kullanicilar 10 sonucun az oldugunu, daha fazla istediklerini soyluyorlar.

Marissa da bir A/B testi yaparak bazi Google kullanicilarina 10 yerine 30 adet arama sonucu gosteriyor. Testler sona erdiginde goruluyor ki trafik be gelirlerde %20 oraninda dusus goruluyor.

Peki neden? Kullanicilarin cogu daha fazla sonuc gormek istemedi mi?

Istediler. Ancak, 10 sonuc gosteren sayfa 0.4 saniyede acilirken, 30 sonuc gosteren sayfa 0.9 saniyede aciliyordu. Dusununce inanilmaz kucuk olan bu zaman dilimi %20'lik bir kayiba neden oldu.

Bir diger hikaye ise Amazon'dan. Amazon, yine bir A/B testinde sayfa acilislarini bilerek sadece 100 milisaniye geciktiriyor. Sonuc, gelirlerde onemli olcude dusus.

Sanirim hikayelerin soylemek istedigi oldukca acik.

Google, gectigimiz gunlerde unlu VP6, VP7, VP8 gibi video codeclerin ureticisi ON2 firmasini satin aldi, hem de komik denecek bir paraya: 106.5 milyon dolar (O degerde Google hissesi vererek).

Neden komik denecek bir paraya - cunku ON2, Skype'dan Adobe'a, Metacafe'den Izlesene.com'a, dunyanin web video ile alakali bir cok firmasina codec ve hizmet saglayan bir firma. Yillardir Youtube'da aslinda dusuk kalitede video izliyoruz - ayni bitrate'de cok daha kaliteli video izleyebilecekken. Bunun tek sebebi ON2'nun Youtube'a pahali gelmesiydi aslinda. Google, ON2 ile anlasma yaparak codec ve servislerini almak isteseydi, yillik en az 4-5 milyon dolar servis ucreti vermesi gerekecekti. Sadece ON2 teknolojilerini Youtube'da kullanmak bile, bu alimi cok hakli cikaracaktir.

Tabii ki Google, sadece Youtube icin almadi ON2'yu. Web video alaninda, liderligini pekistirmek icin aldi. ON2, gercekten yuksek kalitede codec gelistirebilen bir firma. Bu gucu kullanarak, web video alaninda tekellige dogru yol alabilir Google.

Google, yine ucuz ve zekice bir alim. Microsoft ve Yahoo M&A ekiplerinin senden ogrenecekleri cok sey var.

Google'ın bir süredir üzerinde çalıştığı Google profil sayfaları yavaş yavaş gelişmeye devam ediyor. Bana göre önümüzdeki günlerde adını daha fazla duyacağız.

Bildiğiniz üzere, eğer bir Google üyeliğiniz varsa profiles.google.com adresine giderek kendi fotoğrafınız, web siteleriniz, kısa bilgilendirici yazınız, yaşadığınız şehirler ve hatta foto galeriniz ile profilinizi oluşturabiliyorsunuz. Bu sayede sadece profil sayfanızı kontaktlarınıza vererek bir kartvizit gibi kullanabileceksiniz.

Daha önce bahsettiğimiz Google Profil Arama ile de dilerseniz profili herkese açık olan insanlar arasında arama yapabiliyorsunuz.

Sistemle ilgili yapılan en son yeniliklerden birisi ise, artık Google arama sonuçlarında da ilgili kişileri görebilecek olmamız. Örneği Google'da Eren Emre Kanal aramasını yaparsanız, sayfanın en altında benim profil sayfamı bulabilirsiniz.

Son olarak, yakın zamanda Google profili adresinizi kartvizit olarak edinebileceğiniz bir promosyon yapıldı. Sadece Amerika için geçerli olan bu kampanyada dilerseniz üzerinde Google logosu ve profil adresinizin bulunduğu bu kartlardan 25 adet bedava isteyebiliyordunuz. İşte benim için gelen kartlar:

Dün Techcrunch'da çıkan bir habere göre Google, Twitter'ı almak için görüşmelerinin son aşamasındaymış. Bahsi geçen fiyat ise 250 milyon dolar civarı nakit veya karşılığı Google hissesiymiş.

Daha sonra yapılan bir güncellemeyle başka bir kaynağın, bu satın almanın aslında daha çok başında olunduğunu, hatta bir satın alma olmayın ortaklaşa bir çalışma şeklinde yürütülebileceğini söylemiş.

Bugün Twitter kurucularından Biz Stone'un Twitter blogunda yaptığı açıklamanın başlığı ise "Bazen konuşuruz...". Blogda, özet olarak satın almadan çok -isim vermeden- firmalarla bu tür iş birliklerine girişicek olmalarının süpriz olmadığından bahsediyor. Ayrıca hedeflerinin bağımsız bir şirket olmak olduğunu da ekliyor

Şahsen bu haber çıkmadan önce de benim düşüncelerim satın almadan çok bir ortaklık çalışması olabileceğini düşünüyordum. Nedenlerime gelince;

• Evan Williams, Twitter'ın diğer kurucusu ve CEO'su vakti zamanında Biz Stone'un yardımıyla Blogger.com'u kurdu ve Google'a sattı (SiberKültür'deki 6. haber). Google'a satımından bir sene sonra kendisi istifa etti. Bunun nedenleri arasında fikir anlaşmazlığı olduğu düşünülüyor. Yani Evan ve Biz Google altında çalışmaktan zevk almayacaklar diye düşünebiliriz.
• Bir diğer neden, yakın zamanda Google'dan istifa eden, Google'ın baş görsel tasarımcısı Douglas Bowman'ın, Twitter'da çalışmaya başlaması. Douglas, Google'dan yine fikir anlaşmazlıkları yüzünden ayrıldı. Twitter'ın Google tarafından alınması -eğer söz konusuysa- uzun bir zamandır onların gizli gündeminde olsa gerek. Bu durumda Douglas'ın böyle bir olasılığa rağmen Twitter'da işe başlaması saçmalık olurdu.
• Bir süre önce Facebook'un da Twitter'ı almak istemesi, karşılığında 500 milyon dolarlık hisse teklif etmesi ve Twitter'ın reddetmesini hatırlıyoruz. Burada da reddin iki büyük nedeni olduğunu düşünüyorum. Birincisi 500 milyon dolarlık hissenin gerçekte o kadar değer yapmayacak olması, bir diğeri ise Twitter'ın bloglarında dediği gibi bağımsızı oynamak istemesi.

Sonuç olarak Google'ın Twitter'ın gücünden faydalanmak istediği ortada. Çünkü Twitter ABD'de neredeyse her akşam televizyonlarda dahi adı geçen, ünlülerin yoğun olarak kullanmaya başladığı, henüz insanların davranışlarını ve fikirlerini değiştirme etkisinin körelmediği bir servis. Ve Google bunun gücünü en azıdan onlarla ortak bir girişim yaparak değerlendirmek isteyecektir.

Dünyanın arama motoru devini dize getiren ülke hangisi? Elbette Çin. Hatırlarsanız Çin hükümeti Google'a eğer Çin için özel arama sonuçları getirmezse kendilerini tamamen yasaklayacaklarını söylemişti. Google'da dünyanın Internet popülasyonu en büyük ülkesinin önünde diz çöktü haklı olarak.

Ancak bu sizce Google'ın Çin'de bir numaralı arama motoru olmasını sağladı mı sizce? Hayır. Çin, kapalı Interneti oynadığı için Çinlilerin Internet davranışları da beklediğimizin aksine daha farklı. Google bir numaralı arama motoru olmadığı gibi, Facebook gibi uluslararası sosyal ağlar da Çin'de pek tutunamıyor.

Konumuza dönelim, evet Google bedava müzik dağıtımına başlıyor. Ne yazık ki dünya genelinde değil, sadece Çin'de. Peki sizce neden? Çünkü Google'ın en büyük rakibi, ondan iki kat daha büyük pazar payına sahip olan Baidu uzun bir süredir bedava müzik sağlıyor.

Google rekabette geri kalmamak için ilk etapta 350 bin şarkı sağlayacakmış. Bunun ilerleyen zamanlarda 1.1 milyon civarı olması bekleniyormuş. Çince ve yabancı şarkılar dahil. Bu şarkıları bedava sunabilmesinin arkasında da reklam gelirlerini müzik şirketleriyle paylacaşak olması yatıyormuş.

Sizce Google'ın bu atağı yerelleştirmeye bayılan Çin halkının daha fazla Google'ı kullanmasını sağlayacak mı?

Uzunca bir süredir semantik aramalardan, bu konudaki liderin kim olacağından bahsedip duruyoruz. Bu alandaki en büyük ismi şüphesiz Hakia yapmıştır. Ancak Hakika arama motorundan uzak görünümüyle ne yazık ki bir süredir sessiz kaldı.

Google, doğal olarak, her zaman olduğu gibi yavaş adımlarla ataklarına başladı. Bunun minik bir örneği diyebileceğim daha akıllı kelime önerileri Google arama sonuçlarında yayına girdi. Buna göre, örneğin İngilizce olarak principles of physics (fizik prensipleri) aramasını yaparsanız, konuyla ilgili olabilecek önerileri sayfanın en altında görebileceksiniz. Mesela, kuantum mekaniği, big bang, özel izafiyet ve açısal hız gibi. Bu özellik ilk olarak 35 farklı dilde yayına girdi. İçlerinde Türkçe'nin de olduğunu tahmin ediyorum.

Bir diğer akıllı özellik ise, her ne kadar semantik aramaya dahil olmasa da, yaptığınız uzun kelimeleri aramalarda, çıkan sonuçları daha iyi önizleyebilmenizi sağlayan daha uzun özet metinleri. Bunun örneğini hemen Google'a uzun bir arama metni girerek siz de test edebilirsiniz.

Cevabı: insan hatası.

Google içeriği zararlı siteleri bizlere bildirmek için stopbadware.org isimli bir organizasyon ile çalışıyor. Periyodik olarak bu organizasyondan gelen zararlı siteler listesi Google tarafından işleme konuluyor ve süreç bu şekilde tekrarlanıyor.

Ancak bugün 40 dakika kadar hatalı sonuçlar gösterilmesi krizine neden olan davranış, listedeki " / " değerinin de zararlı bir site olarak algılanmasından kaynaklanıyor. " / " karakteri tüm Internete karşılık geliyor. Bu hatalı yorumlamayı yapan ise bir insan.

Eğer siz de arama sonuçlarında bu gariplikle karşılaştıysanız işte merakınızı giderecek cevap. Yok benim gibi karşılaşmayanlardansanız tarihi sayılabilecek bir olayı kaçırdık diyebilirim.

Google Video, Jaiku, Google Notebook, Catalog Search, Dodgeball ve son olarak Mashup Editor. Tüm bu servisler, artık Google'ın kapatacağı veya artık pek ilgilenmeyeceği servisler.

Google Video artık kullanıcıların video yüklemesine izin vermeyecek. Bunun yerine kullanıcılar YouTube'a yönlendirilecek. Google Video ise bir süredir gerçekleştiği Internetteki videoları indeksleme özelliği ile yayında kalmaya devam edecek.

Jaiku, Google'ın Twitter'a rakip servisi de yolcular arasında. Jaiku bir süre önce Google tarafında satın alınmış fakat o günden bu yana serviste bir gelişme olmamıştı. Şimdi Jaiku, Google App Engine altında açık kaynak olarak dağıtılmak üzere hazırlanıyor. Kişiler veya kurumlar diledikleri gibi kendi Jaiku servislerini çalıştırabilecekler. Ancak Jaiku.com üzerinde artık bir geliştirme yapılmayacak.

Google Notebook, Google'ın notlar alabilmenizi sağlayan basit servisi artık yeni kullanıcı kabul etmeyecek. Varolan kullanıcılara ise servis çalışmaya devam edecek. Ancak servis üzerinde yeni bir geliştirme yapılmayacak.

Catalog Search servisi tüm dünya çapında katalogların taranması ve OCR yardımı ile elektronik ortamda taranabilmesini sağlayan bir servisti. 2001 yılında başlayan servis, şu sıralar çalışmaları süren kitap ve magazin arama servislerine ilham vermişti. Ancak popülerliği oldukça düşük olan servis artık kapatılıyor.

Mashup Editor, geliştiricilere yönelik bir tür çevirimiçi kod geliştirme ortamıydı. Hiç bir zaman kapalı betadan çıkamayan servis 6 ay kadar daha varolan kullanıcılarına açık olacak, ardından kapanacak.

Son olarak Dodgeball, SMS aracılığıyla kullanıcıların cep telefonlarından birbirlerine bulundukları yerleri göndererek sosyalleşmesini sağlayan servis de kapatılan servisler arasında.